บทที่ 4: Passive form (受身形)
4.1 การผันรูป passive form
รูป passive มีรูปร่างเหมือนรูป potential ในกริยากลุ่ม 2 และกลุ่ม 3 (ต้องดูจากบริบทและความหมายในการแยกแยะ) แต่กลุ่ม 1 ต่างกัน โดยกลุ่ม 1 (u-verb) ของ passive ให้เปลี่ยนเสียงลงท้าย う ให้เป็นเสียง あ แล้วเติม れる (เช่น かく→かかれる ต่างจาก potential かける) กลุ่ม 2 (ru-verb) ให้ตัด る แล้วเติม られる (เช่น たべる→たべられる เหมือนรูป potential ทุกประการ) ส่วนกลุ่ม 3 มีรูปเฉพาะคือ する→される และ くる→こられる
| กลุ่มกริยา | Dictionary form | Passive form (受身形) |
|---|---|---|
| กลุ่ม 1 | かく (เขียน) | かかれる |
| กลุ่ม 1 | よむ (อ่าน) | よまれる |
| กลุ่ม 2 | たべる (กิน) | たべられる |
| กลุ่ม 2 | ほめる (ชม) | ほめられる |
| กลุ่ม 3 (ไม่ปกติ) | する (ทำ) | される |
| กลุ่ม 3 (ไม่ปกติ) | くる (มา) | こられる |
4.2 ความหมายและการใช้งาน: passive ธรรมดา vs 迷惑受身
Passive ธรรมดาใช้บอกว่าประธานถูกกระทำโดยใคร ผู้กระทำมักมีคำช่วย に นำหน้า เช่น わたしは せんせいに ほめられました (ฉันถูกครูชม) ส่วน 迷惑受身 (adversative passive) ใช้บอกว่าประธานได้รับความเดือดร้อน/ความเสียหายจากการกระทำของคนอื่นหรือสิ่งอื่น แม้ประธานจะไม่ได้เป็นกรรมตรงของกริยานั้นในความหมายปกติก็ตาม เช่น あめに ふられました (ถูกฝนตกรด - เดือดร้อน) หรือ とつぜん ともだちに キャンセルされて、こまりました (เพื่อนยกเลิกกะทันหันจนเดือดร้อน) ข้อควรระวังสำคัญคือรูป られる ของกริยากลุ่ม 2 เหมือนกับ potential เป๊ะ ต้องดูบริบทและคำช่วย (に = passive มักมี, が = potential มักมี) เพื่อแยกความหมาย
| ประเภท | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| Passive ธรรมดา | ถูกกระทำโดยตรง (มักดี/เป็นกลาง) | この うたは せかいじゅうで うたわれています。(เพลงนี้ถูกร้องกันทั่วโลก) |
| 迷惑受身 (adversative passive) | เดือดร้อน/เสียหายจากการกระทำของผู้อื่น | でんしゃで となりの ひとに あしを ふまれました。(ถูกคนข้างๆเหยียบเท้าบนรถไฟ) |